Obowiązek oznaczania treści AI od 2026 roku. Co organizacje powinny wiedzieć?

 

Od 2 sierpnia 2026 r. mają zastosowanie nowe zasady przejrzystości określone w art. 50 unijnego AI Act. Obejmą one m.in. techniczne oznaczanie treści syntetycznych przez dostawców systemów, informowanie użytkownika o interakcji z AI oraz ujawnianie deepfake’ów i niektórych tekstów dotyczących spraw interesu publicznego. Przeczytaj, co w praktyce zmieni się dla Twojej firmy oraz na jakie nowe obowiązki trzeba być gotowym.

 

 

Z tego artykułu dowiesz się:

 

• na czym polega obowiązek oznaczania treści AI,
• od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy,
• kto będzie odpowiadał za oznaczenie treści,
• jakie treści generowane przez AI trzeba będzie oznaczać,
• jak prawidłowo oznaczać treści stworzone przez AI,
• gdzie pogłębić wiedzę o oznaczaniu treści AI.

 

Na czym polega obowiązek oznaczania treści AI?

 

Obowiązek oznaczania treści AI polega na umożliwieniu odbiorcy lub systemowi informatycznemu rozpoznania, że treść została wygenerowana albo zmanipulowana przez AI.

 

AI Act rozdziela odpowiedzialność między dostawców systemów a podmioty, które wykorzystują je zawodowo.

 

• Dostawca systemu generującego tekst, obraz, dźwięk lub wideo ma obowiązek zapewnić, aby jego wyniki były oznaczane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i możliwe do wykrycia jako sztucznie wygenerowane lub zmienione.
• Podmiot stosujący system i publikujący jego wyniki może natomiast mieć obowiązek przekazania czytelnej informacji bezpośrednio odbiorcy, jeżeli udostępnia deepfake albo objęty art. 50 tekst dotyczący sprawy interesu publicznego.

 

To dwa różne poziomy transparentności. Metadane zapisane w pliku mogą być niewidoczne dla człowieka, a dopisek pod filmem nie musi spełniać wymogu technicznej wykrywalności.

 

WAŻNE Oznaczenie techniczne i informacja dla odbiorcy nie są tym samym. Firma nie powinna zakładać, że dostawca narzędzia wykonał za nią wszystkie obowiązki.

 

Od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

 

Obowiązki z art. 50 AI Act będą stosowane od 2 sierpnia 2026 r.

 

W czerwcu 2026 r. opublikowano unijny Kodeks postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI. Stosowanie kodeksu jest dobrowolne. Komisja Europejska i AI Board uznały go za adekwatne narzędzie wspierające wykonywanie i wykazywanie zgodności z obowiązkami określonymi w art. 50 ust. 2, 4 i 5 AI Act. Przystąpienie do kodeksu nie stanowi jednak samoistnego ani rozstrzygającego dowodu zgodności.

 

Kto będzie odpowiadał za oznaczenie treści?

 

AI Act nakłada inne obowiązki na dostawcę systemu AI, a inne na firmę, która wykorzystuje system i publikuje jego wyniki.

 

Odpowiedzialność dostawcy

 

Dostawca, czyli podmiot rozwijający system i wprowadzający go na rynek pod własną nazwą, odpowiada przede wszystkim za warstwę techniczną.

 

Jeżeli system generuje syntetyczny tekst, obraz, dźwięk lub wideo, dostawca ma obowiązek zapewnić, aby jego wyniki były oznaczane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i możliwe do wykrycia jako wygenerowane albo zmodyfikowane przez AI. Może to obejmować np. metadane, cyfrowe znaki wodne lub inne rozwiązania pozwalające ustalić pochodzenie treści.

 

Odpowiedzialność podmiotu stosującego

 

Firma korzystająca z systemu, określana w AI Act jako podmiot stosujący, ma odrębny obowiązek wobec odbiorców.

 

Jeżeli wykorzystuje AI do stworzenia lub zmodyfikowania deepfake’u, powinna jasno ujawnić, że obraz, nagranie albo film został sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany. Podobny obowiązek dotyczy tekstów generowanych lub modyfikowanych przez AI, jeżeli są publikowane w celu informowania opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym.

 

Wyjątek może mieć zastosowanie, gdy tekst przeszedł rzeczywistą weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną, a konkretna osoba albo organizacja ponosi odpowiedzialność redakcyjną za publikację.

 

Oznacza to, że dostawca narzędzia odpowiada za techniczne oznaczenie treści, a publikująca firma za czytelną informację skierowaną do odbiorcy, jeżeli materiał należy do kategorii objętych art. 50 AI Act. Firma nie może więc uznać, że metadane dodane przez producenta narzędzia automatycznie zwalniają ją z obowiązku oznaczenia deepfake’u. Komisja Europejska wyraźnie wskazuje, że obowiązki te są od siebie niezależne.

 

Odpowiedzialność podwykonawcy

 

Jeżeli w przygotowaniu materiału uczestniczy agencja lub inny podwykonawca, może on wykonywać uzgodnione zadania, np. zachować metadane albo dodać etykietę. Umowa nie przenosi jednak automatycznie ustawowego obowiązku z firmy, która używa AI i udostępnia materiał odbiorcom. Dlatego organizacja powinna określić, kto sprawdza kwalifikację treści, kto zatwierdza oznaczenie i kto weryfikuje je przed publikacją.

 

Obowiązek oznaczania treści AI przez różne podmioty Dostawca systemu AI: zapewnia techniczne, maszynowo czytelne oznaczanie generowanych lub modyfikowanych treści. Firma wykorzystująca AI: informuje odbiorców o sztucznym pochodzeniu deepfake’u lub objętego przepisami tekstu dotyczącego spraw interesu publicznego. Agencja lub podwykonawca: wykonuje zadania określone w umowie, ale nie zwalnia to korzystającej z AI organizacji z jej własnych obowiązków wynikających z AI Act.

 

Jakie treści generowane przez AI trzeba będzie oznaczać?

 

Oznaczania będą wymagały przede wszystkim:

 

• deepfake’i,
• niektóre teksty wygenerowane lub zmanipulowane przez AI i publikowane w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego.

 

Nie każdy opis produktu, e-mail czy prezentacja przygotowana z pomocą AI musi więc otrzymać etykietę. Zastosowanie mogą jednak mieć inne przepisy, m.in. o ochronie konsumentów, danych osobowych, reklamie i prawie autorskim.

 

WAŻNE Obowiązek oznaczania treści AI nie obejmie automatycznie każdego materiału, przy którym użyto ChatGPT, generatora obrazów czy narzędzia do montażu. Kluczowe są rodzaj treści, sposób jej wykorzystania oraz rola organizacji w procesie jej tworzenia i publikacji.

 

Czy obowiązek obejmuje teksty, obrazy, dźwięk i wideo?

 

Tak, ale zakres obowiązków różni się zależnie od formatu i sposobu użycia.

 

Po stronie dostawców techniczne oznaczanie dotyczy generowanych lub manipulowanych treści tekstowych, graficznych, dźwiękowych i filmowych. Regulacja przewiduje wyjątek dla systemów wykonujących wyłącznie funkcje pomocnicze w standardowej edycji albo niewprowadzających istotnych zmian w danych wejściowych przekazanych przez podmiot stosujący lub w ich znaczeniu.

 

Przykład Samo użycie systemu do standardowej korekty interpunkcji, bez istotnej zmiany treści lub jej znaczenia, co do zasady nie jest równoważne wygenerowaniu całego raportu. W sytuacjach pośrednich trzeba ocenić realny wpływ AI na znaczenie materiału.

 

Szczególna reguła dotyczy tekstów publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego. Obowiązek ujawnienia nie ma zastosowania, gdy treść przeszła kontrolę człowieka lub kontrolę redakcyjną, a osoba fizyczna albo prawna ponosi odpowiedzialność redakcyjną za publikację.

 

Przykład Jeśli pracownik urzędu kopiuje bez weryfikacji komunikat AI o zasadach świadczenia, trudno uznać to za rzeczywistą kontrolę. Inaczej będzie, gdy ekspert sprawdzi podstawę prawną, warunki, terminy i wyjątki, a następnie formalnie zatwierdzi publikację.

 

Jak przepisy traktują deepfake i treści dotyczące spraw publicznych?

 

Deepfake należy ujawnić, gdy wygenerowany lub zmanipulowany obraz, dźwięk albo film przypomina istniejącą osobę, obiekt, miejsce, podmiot lub zdarzenie i może fałszywie wydawać się autentyczny.

 

Nie chodzi wyłącznie o fałszywe nagrania polityków. Deepfake’em może być np.

 

• syntetyczna wypowiedź prezesa,
• realistyczny film z nieistniejącej awarii,
• zmienione zdjęcie nieruchomości,
• głos pracownika wykorzystany do stworzenia wypowiedzi, której nigdy nie udzielił.

 

Dla treści artystycznych, satyrycznych i fikcyjnych AI Act dopuszcza bardziej elastyczne ujawnienie, ale nie pełne zwolnienie.

 

Jak prawidłowo oznaczać treści stworzone przez AI?

 

Oznaczenie powinno być jasne, rozpoznawalne, dostępne i przekazane najpóźniej przy pierwszym kontakcie odbiorcy z daną treścią.

 

Komunikat powinien odpowiadać formatowi i ryzyku wprowadzenia w błąd. Przy grafice może znaleźć się obok obrazu, przy filmie na początku lub w wyraźnym opisie, a przy nagraniu audio powinien mieć również formę dźwiękową.

 

Czy wystarczy informacja „wygenerowano przez AI”?

 

Czasem tak, ale nie zawsze.

 

Jeżeli materiał przedstawia konkretną osobę lub zdarzenie, bardziej użyteczny będzie komunikat opisujący charakter ingerencji, np. „Nagranie zawiera głos syntetyczny” albo „Film został wygenerowany przez AI i nie przedstawia rzeczywistego zdarzenia”.

 

Komisja Europejska udostępniła unijne ikony do oznaczania treści AI. Ich użycie jest opcjonalne i samo w sobie nie gwarantuje zgodności z art. 50. Odpowiedzialność za właściwy sposób ujawnienia nadal ponosi podmiot stosujący system.

 

Praktyczna zasada Odbiorca nie powinien szukać informacji o AI w regulaminie, metadanych strony ani na końcu długiego opisu. Oznaczenie ma być zauważalne wtedy, gdy odbiera treść.

 

Jak przygotować organizację do nowych obowiązków?

 

Przygotowania należy zacząć od mapy zastosowań AI.

 

Warto sprawdzić m.in.:

• gdzie organizacja generuje teksty, obrazy, głosy i filmy,
• kto je publikuje,
• czy materiały dotyczą osób, rzeczywistych zdarzeń lub spraw publicznych.

 

Następnie trzeba:

• przypisać odpowiedzialność,
• ustalić wzory oznaczeń dla poszczególnych kanałów,
• wprowadzić kontrolę przed publikacją.

 

Gdzie pogłębić wiedzę o oznaczaniu treści AI?

 

Samo przeczytanie art. 50 AI Act rzadko wystarczy do prawidłowego wdrożenia obowiązków w firmie. Warto rozważyć skorzystanie z pomocy eksperta, który pomoże przełożyć przepisy na decyzje podejmowane przed publikacją i wdrożyć je w procesach organizacji.

 

Taką możliwość zapewnia szkolenie J.G.Training:

 

Obowiązek oznaczania i etykietowania treści generowanych przez AI od 2 sierpnia 2026 r.
AI Act – aktualny stan prawny oraz planowane zmiany

 

 

Podczas szkolenia uczestnicy dowiedzą się, jak:

 

• identyfikować przypadki wymagające oznaczania treści wygenerowanych przez AI,
• projektować zgodne z AI Act komunikaty informacyjne,
• opracowywać procedury organizacyjne regulujące oznaczanie treści AI,
• budować dokumentację potwierdzającą zgodność organizacji z wymaganiami transparentności,
• identyfikować ryzyka prawne, organizacyjne, operacyjne oraz reputacyjne wynikające z niewłaściwego oznaczania treści,
• wdrażać dobre praktyki AI Governance, wspierające bezpieczne i odpowiedzialne wykorzystanie sztucznej inteligencji.

 

FAQ. Najczęściej zadawane pytania o obowiązek oznaczania treści AI

 

Od kiedy obowiązuje oznaczanie treści generowanych przez AI?
Obowiązki z art. 50 AI Act są stosowane od 2 sierpnia 2026 r.

 

Czy każdy tekst napisany z pomocą ChatGPT trzeba oznaczyć?
Nie. Znaczenie mają cel publikacji, stopień ingerencji AI oraz to, czy tekst dotyczy spraw interesu publicznego.

 

Czy grafiki wygenerowane przez AI zawsze muszą mieć widoczną etykietę?
Nie każda grafika podlega identycznemu obowiązkowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na deepfake’i i materiały mogące uchodzić za autentyczne.

 

Kto odpowiada za oznaczenie: dostawca narzędzia czy firma?
Obowiązki mogą dotyczyć obu podmiotów, ale mają inny charakter. Dostawca odpowiada głównie za oznaczenie techniczne, a publikująca firma odpowiada za informację dla odbiorcy.

 

Czy wystarczy zamieścić informację w regulaminie?
Co do zasady nie. Informacja powinna być jasna, rozpoznawalna i przekazana odbiorcy w odpowiednim momencie.

 

Czy unijna ikona gwarantuje zgodność z AI Act?
Nie. Ikony są dobrowolne, a sposób oznaczenia nadal musi spełniać wymagania art. 50.