JAkie zmiany czekają nas w prawie pracy w 2022r.?
24.01.2023
Dyrektywa work-life balance – wyzwanie dla pracodawców. Kiedy wejdą w życie zmiany w prawie pracy 2023?

Na początku sierpnia 2022 upłynął termin dostosowania polskich przepisów do wytycznych unijnych według tzw. dyrektywy work-life balance. Już wkrótce czekają nas znaczące zmiany w prawie pracy. Kiedy wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu Pracy i jakie zmiany związane z "work-life balance" przyniesie?

Cel dyrektywy „work-life balance”

Po latach skupiania się na pracy, często z pominięciem życia prywatnego, nadeszły czasy „work-life balance”. Jeśli Ty również starasz się dbać o równowagę pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym, mamy dla Ciebie dobrą wiadomość. Nie jesteś jedyny!

Korzyści z tego typu podejścia dostrzegła także Unia Europejska, która wydała tzw. dyrektywę work-life balance oraz drugą dyrektywę w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy. W związku z tym państwa członkowskie, w tym Polska, zostały zobligowane do dostosowania przepisów krajowych do wytycznych wspólnotowych. Wkrótce czekają nas więc zmiany w Kodeksie Pracy i niektórych innych ustawach związanych z rodzicielstwem. Mówi się, że będą one dużym wyzwaniem dla pracodawców, którzy już teraz powinni zacząć modyfikować procedury wewnętrzne.

NAJNOWSZĄ WIEDZĘ NA TEMAT ZMIAN W PRAWIE PRACY 2023 UZYSKASZ NA SZKOLENIU:
Zmiany w prawie pracy w 2023 roku – szkolenie i konsultacje.

SPRAWDŹ >>

 

Dostosowanie prawa pracy do wymogów unijnych

Co zmieni się w Kodeksie Pracy w 2022 roku?Bezpośrednim celem nowelizacji jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego unijnych przepisów. Jak czytamy na stronie rządowej celem dyrektywy w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy jest poprawa warunków pracy poprzez popieranie bardziej przejrzystego i przewidywalnego zatrudnienia, zapewniając równocześnie zdolność adaptacyjną rynku pracy.

Z kolei celem tzw. dyrektywy work-life balance jest ułatwienie pracownikom będącym rodzicami lub opiekunami godzenia życia zawodowego z życiem rodzinnym oraz zachęcenie do równiejszego dzielenia się obowiązkami opiekuńczymi pomiędzy kobietami i mężczyznami.

Pandemia nie bez znaczenia dla zmian w Kodeksie Pracy

Poza wymogami unijnymi, także polski ustawodawca dostrzega potrzebę zmian. Spowodowała – czy też przyspieszyła – je pandemia, która pokazała, jak obecne prawo nie przystaje do nowych warunków. Nowa rzeczywistość zaskoczyła zarówno pracodawców, jak i pracowników. Wielu z nich poradziło sobie ze zmianami doskonale, jednak na dłuższą metę do wielu procedur i działań niezbędne są nowe regulacje prawne. Na te potrzeby odpowiedzieć ma nowe prawo pracy w 2022 roku.

By zrealizować powyższe cele nowelizacja ma obejmować m.in. następujące zmiany:

  • wydłużenie urlopu rodzicielskiego,
  • nowy typ urlopu – urlop opiekuńczy,
  • zwolnienia od świadczenia pracy z powodu siły wyższej.

Te i inne zmiany omówimy w dalszej części artykułu.

Zmiany w prawie pracy – od kiedy?

Zapraszamy na szkolenia z prawa pracy 2022.Zmiany w prawie pracy są w głównej mierze rezultatem konieczności dostosowania przepisów krajowych do wytycznych unijnych. Chodzi o dwa akty prawne:

  • Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z 20.6.2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE. L Nr 186, str. 105)
     
  • Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20.6.2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz.Urz. UE. L. Nr 188, str. 79) (tzw. dyrektywa work-life balance)

Oba dokumenty powinny były zostać wdrożone do porządków prawnych państw członkowskich na początku sierpnia 2022 roku (pierwszy – 1 sierpnia 2022, drugi – 2 sierpnia 2022). Praktyka pokazuje, że członkowie UE, w tym Polska, nie zawsze są w stanie dotrzymać terminów narzucanych przez Unię Europejską. Podobnie stało się i tym razem.

Choć projekt został opublikowany w lutym 2022 roku, to obecnie wciąż trwają nad nim prace. 24 maja 2022 r. został on zatwierdzony przez rząd, zaś 7 czerwca 2022 r. skierowany do Sejmu, gdzie miesiąc później odbyło się jego pierwsze czytanie.

Prace nad ustawą w poszczególnych komitetach toczyły się przez kilka miesięcy. Pierwsze ich efekty w postaci rekomendacji, tabel zgodności i innych dokumentów zostały opublikowane 8 sierpnia 2022 r. Następnie, 25 października 2022 roku, na stronie Sejmu zamieszczono Sprawozdanie Podkomisji Stałej do spraw nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a 16 listopada 2022 roku Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.

2 grudnia ustawa o prawie pracy w końcu została przyjęta przez Sejm i trafiła do Prezydenta i Marszałka Senatu. 15 grudnia opublikowano cztery poprawki naniesione przez Senat, które jednak 13 stycznia 2023 roku zostały odrzucone przez Sejm. 16 stycznia 2023 ustawa została przekazana do podpisu Prezydentowi RP. Przepisy zaczną obowiązywać po 2 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Planowane zmiany w prawie pracy wejdą w życie prawdopodobnie na początku 2023 roku. Warto jednak już teraz je prześledzić, by odpowiednio przygotować się do wdrożenia nowych procedur

Zmiany w prawie pracy 2023

Najważniejsze zmiany w prawie pracy 2022 dotyczą wszystkich pracowników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę, w szczególności jednak rodziców i opiekunów małych dzieci.

Wybrane zmiany w prawie pracy 2023 – rodzice i opiekunowie

  • Rodzice i opiekunowie zyskają prawo do elastycznej organizacji pracy. Nowelizacja umożliwi – pod pewnymi warunkami – przejście w tryb pracy zdalnej lub w oparciu o inną elastyczną formułę (np. praca weekendowa) pracownikom szczególnej kategorii, np.
    • pracownicy w ciąży,
    • pracownikowi wychowującemu dziecko do 8 roku życia,
    • pracownikowi sprawującemu opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności.
       
  • Nowa ustawa ma zapewnić nieodpłatny urlop opiekuńczy (do 5 dni w roku kalendarzowym) przysługujący w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga znacznej opieki lub znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych.
     
  • Nowelizacja zakłada także dłuższy urlop rodzicielski w wymiarze do 41 tygodni, który można będzie wykorzystać do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy szósty rok życia.
     
  • Każdemu z rodziców będzie przysługiwało wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego.
     
  • Ojciec będzie mógł wykorzystać swój odpłatny dwutygodniowy urlop w ciągu 12 miesięcy od narodzin dziecka, a nie jak do tej pory – 24.
     
  • Pracodawca będzie miał obowiązek przywrócić pracownika wracającego z urlopu wychowawczego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Gdy nie jest to możliwe, musi zapewnić stanowisko równorzędne z nie mniej korzystnymi warunkami.
     
  • Do 8 roku życia dziecka wydłuży się okres, kiedy polecenie pracy w godzinach nadliczbowych, godzinach nocnych bądź delegowanie poza stałe miejsce pracy wymaga zgody pracownika. Do tej pory wiek dziecka wynosił tu 4 lata.

Pozostałe zmiany w prawie pracy 2023

Inne zmiany obejmą także pozostałych pracowników, nie mających pod swoją opieką małych dzieci. Poniżej omawiamy najważniejsze z nich:

  • Pracodawcy będą mieli obowiązek uzasadnienia rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony, co wzmocni prawa pracownika.
     
  • Wprowadzone zostaną zmiany w zakresie zawierania umów o pracę na okres próbny. Pracodawca będzie mógł podpisać ponowną umowę na czas próbny z tym samym pracownikiem wyłącznie, jeśli będzie on wykonywał inne obowiązki. Czas trwania umowy ma być współmierny do przewidywanego czasu trwania umowy o pracę na czas określony i do rodzaju pracy.
     
  • Nowa ustawa przewiduje płatne zwolnienie od pracy w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli konieczna jest natychmiastowa obecność pracownika. Zwolnienie będzie płatne 50% pełnej kwoty i nie zmniejszy puli dni urlopowych.
     
  • Rozszerzenie narzędzi kontroli pracowników, poprzez umożliwienie pracodawcom sprawdzania ich trzeźwości na ustalonych zasadach, za pomocą urządzeń nieinwazyjnych, atestowanych. Co ciekawe przepis ten będzie miał zastosowanie także do pracowników zdalnych.
     
  • Pracownicy zyskają także prawo jednoczesnej pracy w różnych miejscach w sytuacji, kiedy pracodawca i pracownik nie podpisali umowy o zakazie konkurencji. Poza pewnymi wyjątkami nie będzie to już zależne od pracodawcy.

Jak przygotować się do zmian w prawie pracy 2023?

W 2022 roku wprowadzone zostanie nowe prawo pracy.W artykule omówiliśmy niektóre najważniejsze zmiany przewidziane w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.

Pracodawcy już teraz powinni przygotować się do funkcjonowania w nowej rzeczywistości. W przeciwnym razie mogą spodziewać się uzasadnionych roszczeń pracowniczych, mających nierzadko finał w sądzie.

By nie doszło do takiej sytuacji, zapraszamy na szkolenia ze zmian w prawie pracy 2023 w J.G.Training. Najnowsze informacje dotyczące planowanych zmian w Kodeksie Pracy w 2023 roku omawiamy na szkoleniach:

Zmiany w prawie pracy w 2023 roku Szkolenie to w całości poświęcone jest zmianom oraz omówieniu strategii ich wdrożenia w danej organizacji.
Sprawdź szczegóły i terminy szkolenia >>

Zapraszamy także na szkolenie Prawo pracy z uwzględnieniem zmian w 2023 r., które szczegółowo omawia zagadnienia dotyczące prawa pracy oraz nawiązuje do planowanych zmian.
Sprawdź szczegóły i terminy szkolenia >>