zmiany w prawie zamówień publicznych
09.08.2020
Prawo zamówień publicznych – zmiany od 1 stycznia 2021 r.

Już za 5 miesięcy, od 1 stycznia 2021 wchodzi w życie nowa ustawa o zamówieniach publicznych (pzp). Ustawa wnosi kluczowe zmiany w stosunku do obecnego stanu prawnego i wymaga odpowiedniego dostosowania swoich działań zarówno od zamawiających jak i wykonawców.

Jakie zmiany są kluczowe w nowej ustawie Prawo zamówień publicznych, co zmieni się dla Zamawiających? Nowe prawo zamówień publicznych wprowadza szereg zmian korzystnych dla wykonawców. Jak zmieni się sytuacja wykonawców po 1.01.2021?

Zamówienia publiczne i kryteria wyboru oferty w nowej ustawie PZP. Zasada efektywności w nowej ustawie o zamówieniach publicznych.

Nowe prawo zamówień publicznych wprowadza tzw. zasadę efektywności ekonomicznej, która w uproszeniu oznacza, że zamawiający powinien tak określić kryteria zamówienia, by wybrać ofertę gwarantującą zapewnienie jak najlepszej jakości zamówienia w ramach środków, którymi dysponuje zamawiający.

Zgodnie z nowym Prawem zamówień publicznych zamawiający ma obowiązek udzielić zamówienia w sposób zapewniający:

  • najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację oraz
  • uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.

To powinno otworzyć możliwość zdobywania zamówień publicznych przez wykonawców, którzy konkurują innymi niż cena parametrami towarów i usług i oznacza możliwość konkurowania jakością.

Waloryzacja wynagrodzenia wykonawcy w nowej ustawie PZP. Przepisy nowego Prawa zamówień publicznych mają chronić wykonawców przez wzrostem kosztów.

Dzięki przepisom zawartym w nowej ustawie o zmówieniach publicznych poprawi się sytuacja wykonawców, którzy zostaną lepiej niż dotychczas zabezpieczeni na wypadek wzrostu ich kosztów. Nowa ustawa PZP wskazuje, w jakich sytuacjach waloryzacja wynagrodzenia jest obligatoryjna. Całkowitą nowością jest obligatoryjna waloryzacja wynagrodzenia wykonawcy w przypadku przedłużającego się postępowania przetargowego. Druga sytuacja, w której jest obowiązkowa waloryzacja, to zamówienia na usługi i roboty, które są realizowane przez ponad 12 miesięcy. Nowe ustawa nakazuje zawarcie w umowie takich rozwiązań, które pozwolą podwyższyć wynagrodzenie wykonawcy w sytuacji wzrostu kosztów ale także obniżyć je, jeżeli koszty wykonawcy mocno spadną.

Kary dla wykonawców w nowej ustawie PZP

Nowe Prawo zamówień publicznych zakazuje zawierania w umowie zapisów nakładających na wykonawców kary za błędy, które nie są przez nich zawinione. Nakazuje się też określenie z góry maksymalnej wysokości kar.

Umowy z podwykonawcami w nowej ustawie o zamówieniach publicznych

Nowe prawo zamówień publicznych wymaga, aby w kwestiach takich jak kary umowne, płatności czy waloryzacja, umowy zawierane z podwykonawcami nie zawierały zapisów mniej korzystnych niż te, które są zawarte z wykonawcami.

Wykonawca otrzyma wynagrodzenie za część prac w takcie realizacji kontraktu

Kolejną istotna dla wykonawców zmianą w nowej PZP jest zerwanie z koniecznością oczekiwania na zapłatę za wykonanie pracy aż do końca umowy. Od 1 stycznia 2021 w dłuższych umowach o zmówienia publiczne wykonawcy będą otrzymywać zaliczki oraz wynagrodzenie za wykonane etapy prac, dzięki czemu poprawi się ich płynność finansowa. Zmianie ulegną również maksymalne wysokości pobieranych od wykonawców gwarancji i wadiów.

W przypadku pojawienia się problemów w trakcie umowy zamawiający będzie zobowiązany do dokonania ewaluacji jej dotychczasowej realizacji.

Zasada koncyliacji w nowej ustawie Prawo zamówień publicznych

W nowej ustawie o zamówieniach publicznych przewidziano mechanizm koncyliacji, czyli ugodowego załatwiania największych sporów pomiędzy wykonawcą a zamawiającym na etapie wykonywania umowy. Nowe PZP wprowadza zasadę koncyliacji polegająca na tym, że strony będą mogły zwrócić się do Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej RP o szybkie rozstrzygnięcie sporu, zanim trafi on na drogę sądową. W postępowaniach przed Krajowa Izbą Odwoławczą (KIO) orzekać będą składy 3-osobowe, obniżona zostanie opłata od skargi na orzeczenie KIO – zmniejszy się z 5-krotności do 3-krotności opłaty wniesionej do KIO oraz wydłuży się - z 7 do 14 dni termin na wniesienie takiej skargi.

Procedura uproszczona poniżej progów unijnych

Jednym z kluczowych rozwiązań nowych przepisów jest wprowadzenie procedury uproszczonej poniżej tzw. progów unijnych oraz uproszczeń w innych trybach i konkursach.

Zamówienia bagatelne w nowej ustawie Prawo zamówień publicznych

Zgodnie z nowym Prawem zamówień publicznych, zamówienia bagatelne są to zamówienia, których wartość szacunkowa dotycząca jednorazowego zakupu wynosi od 50 do 130 tys. złotych i które co do zasady będą obowiązkowo ogłaszane w Biuletynie Zamówień Publicznych po to, żeby zwiększyć dla wykonawców dostępność informacji o udzielanych zamówieniach oraz zapewnić przejrzystość udzielania zamówień publicznych.

Biuletyn Zamówień Publicznych jest miejscem w którym będą skoncentrowane ogłoszenia o zamówieniach publicznych.

Elektronizacja zamówień publicznych wg nowej ustawy PZP

Od 1 stycznia 2021 r. zamawiający i wykonawcy zostają zobowiązani do porozumiewania się w postępowaniu przy użyciu środków komunikacji elektronicznej nie tylko w postępowaniach od progów unijnych, ale także tzw. „biuletynowych” (krajowych), w których możliwe będą różne rodzaje podpisów elektronicznych.

Artykuł 61 nowej ustawy Prawo zamówień publicznych określa w jaki sposób zamawiający komunikuje się z wykonawcami:
Pkt 1) Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia i w konkursie, w tym składanie ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, wymiana informacji oraz przekazywanie dokumentów lub oświadczeń między zamawiającym a wykonawcą, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie, odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.
Pkt 2) Komunikacja ustna dopuszczalna jest w toku negocjacji lub dialogu oraz w odniesieniu do informacji, które nie są istotne, w szczególności nie dotyczą ogłoszenia o zamówieniu lub dokumentów zamówienia, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, potwierdzenia zainteresowania, ofert lub prac konkursowych, o ile jej treść jest udokumentowana.

W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości równej lub przekraczającej progi unijne ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, wniosek, o którym mowa w art. 371 ust. 3, oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej.

W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości mniejszej niż progi unijne ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności w formie elektronicznej lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

Planowanie zamówień publicznych - nowe obowiązki zamawiających

Do nowych obowiązków zamawiającego organizującego przetarg w procedurze zamówień publicznych po 1 stycznia 2021 należą między innymi:

  • obowiązek przekazywania Prezesowi UZP informacji o ofertach lub złożonych wnioskach o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, w terminie 7 dni od dnia otwarcia ofert albo unieważnienia postępowania,
  • dla wszystkich zamówień powyżej progów UE co do zasady przed wszczęciem postępowania, zamawiający będzie mieć obowiązek dokonania analizy potrzeb i wymagań dotyczących zamówienia,
  • obowiązek, żeby w przypadku usług projektowania architektonicznego lub projektowania architektoniczno-budowlanego, co do zasady przeprowadzać konkurs poprzedzający zamówienie,
  • obowiązek ogłoszenia wykonania umowy oraz sporządzenia odpowiedniego raportu,
  • obowiązek zapewnienia aktualności planu postępowań o udzielenie zamówień – poprzez publikację jego aktualizacji w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz na stronie internetowej zamawiającego.

Nowy tryb zamówień w nowym Prawie zamówień publicznych - sektorowe negocjacje z ogłoszeniem

Nowa ustawa wprowadza definicję zamawiających sektorowych oraz nowy tryb zamówień – sektorowe negocjacje z ogłoszeniem. W tym trybie, w odpowiedzi na ogłoszenie opublikowane w DUUE wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zamawiający zaprasza do negocjacji wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu, prowadzi z nimi negocjacje, a następnie zaprasza ich do składania ofert.

Dobre praktyki w zamówieniach publicznych, pomoc dla zamawiających i dla wykonawców

Nowa ustawa nakłada na Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zadania przygotowywania i propagowania dobrych praktyk i wzorów dokumentów, które mają wspierać zamawiających. Prezes Urzędu będzie również publikował postanowienia umowne, które zostały określone jako sprzeczne z zasadami wskazanymi w PZP oraz będzie wyjaśniał wątpliwości interpretacyjne np. u organów kontroli. W Urzędzie Zamówień Publicznych ma powstać specjalna infolinia dla przedsiębiorców i zamawiających.

Powyżej wymieniliśmy tylko wybrane aspekty dotyczące przygotowania i przeprowadzenia przetargów w zamówieniach publicznych, które zgodnie z nową ustawą o zamówieniach publicznych PZP będą obowiązywać zarówno zamawiających jak i wykonawców od 1 stycznia 2021.

Chcemy zaprosić Państwa na organizowane przez nas szkolenia dedykowane dla zamawiających oraz wykonawców, na których współpracujący z nami eksperci – praktycy przedstawią szczegółowo zapisy nowej ustawy Prawo zamówień publicznych, co pozwoli zapoznać się ze zmianami i dobrze przygotować się do organizacji przetargów oraz uczestnictwa w nich po 1.01.2021 roku.

Na szkoleniach będą poruszone wszelkie kwestie związane z kluczowymi zmianami w nowej ustawie Pzp, m.in. procedura i etapy postępowania o udzielenie zamówienia wg nowych przepisów, jak przygotować postępowanie o zamówienie publiczne, przygotowanie SWZ wg nowej ustawy, wzory dokumentów, elektronizacja procesów przetargowych oraz to, jak nowe przepisy o zamówieniach publicznych wpływają na zamówienia na roboty budowlane oraz na zamówienia usług z obszaru IT.

Lista tematów szkoleniowych z obszar zamówień publicznych (prawo zamówień publicznych) dostępna jest tutaj:

https://www.jgt.pl/szkolenia-otwarte,zamowienia-publiczne.html