Co to jest dyrektywa omnibus?
22.04.2022
Nowe obowiązki dla przedsiębiorców, czyli dyrektywa „Omnibus” – kiedy wchodzi w życie i jakie zmiany wprowadza?

Zmiany przepisów w krajach członkowskich Unii Europejskiej bardzo często wynikają z konieczności dostosowania uregulowań krajowych do wytycznych unijnych. Tym razem Unia Europejska wzięła pod lupę przepisy dotyczące ochrony konsumentów. Zostały one zebrane w tzw. dyrektywie „Omnibus”. Nieuchronnie nadchodzi czas, gdy przepisy dyrektywy zaczną obowiązywać w Polsce.

Dyrektywa „Omnibus” (właściwie: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta) powstała już ponad dwa lata temu. Przez ten czas kraje członkowskie miały możliwość dostosować prawo krajowe do wytycznych Unii. Termin implementacji minął pod koniec listopada 2021 roku. Polska nie zdążyła przed wyznaczoną datą, jednak obecnie przepisy są już prawie gotowe, a ich wdrożenia możemy spodziewać się właściwie w każdej chwili.

NAJNOWSZĄ AKTUALNĄ WIEDZĘ O DYREKTYWIE "OMNIBUS" UZYSKASZ NA SZKOLENIU:

Dyrektywa Omnibus w Polsce – istotne zmiany w 2022 roku w ustawie o prawach konsumenta
i ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

SZCZEGÓŁY I ZAPISY >>

 

Kiedy dyrektywa „Omnibus” w Polsce?

Choć często pada pytanie, kiedy wejdzie w życie dyrektywa „Omnibus”, to powinno ono raczej brzmieć: kiedy wejdą w życie przepisy podyktowane przez dyrektywę „Omnibus”. Polski prawodawca nie wprowadza bowiem do rodzimego systemu prawnego nowej ustawy, a zmienia już istniejące. Przepisy dyrektywy będą implementowane w drodze projektu ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw.

Jakie zmiany czekają nas w prawach konsumentów?Zgodnie z art. 7 dyrektywy „Omnibus” Państwa członkowskie przyjmują i publikują przepisy niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 28 listopada 2021 r. Termin ten minął, jednak być może uda się zdążyć przed 28 maja 2022 r., czyli datą, którą wyznaczyła Unia do rozpoczęcia stosowania nowych zapisów.

Na jakim etapie jest obecnie dyrektywa „Omnibus” w Polsce? Aktualnie zakończył się etap konsultacji publicznych projektu nowelizacji ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw. Zmiany są więc jeszcze w procesie legislacyjnym, ale ich kształt jest już w zasadzie ustalony.

Po co dyrektywa „Omnibus”?

Autorzy zmian prawnych zebranych w dyrektywie „Omnibus” dostrzegli potrzebę modyfikacji lub doprecyzowania przepisów dotyczących ochrony konsumentów. Wynikają one w dużej mierze z postępującej digitalizacji wszelkich aspektów prowadzenia działalności gospodarczej.

Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów znajdziemy szczegółowe cele planowanych zmian:

  • zapewnienie większej przejrzystości konsumentom korzystającym z internetowych platform,
  • rozszerzenie ochrony konsumentów usług cyfrowych z uwzględnieniem „bezpłatnych” usług cyfrowych, tj. usług świadczonych bez uiszczania płatności pieniężnej,
  • usuwanie niektórych obowiązków informacyjnych ciążących na przedsiębiorcach,
  • doprecyzowanie regulacji odnoszących się do wprowadzających w błąd działań marketingowych w odniesieniu do produktów podwójnej jakości.

Jakie ustawy zmienia „Omnibus”?

W związku z wdrożeniem uregulowań wynikających z dyrektywy zmianie mają ulec:

  • ustawa o prawach konsumenta,
  • ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów,
  • ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym,
  • ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług.

Zasadnicze zmiany będą wprowadzane do ustawy o prawach konsumenta oraz ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zmiany będą mniejsze.

Niezależnie od dyrektywy unijnej, niejako „przy okazji”, ustawodawca proponuje także zmiany w ustawie o wyrobach medycznych oraz kilka zmian w ustawie o prawach konsumenta – niewynikających z dyrektywy „Omnibus”.

Jakie zmiany wprowadza dyrektywa „Omnibus”?

Główne zmiany, które zostaną wprowadzone poprzez implementację unijnej dyrektywy, dotyczą:

  • obowiązków informacyjnych wobec konsumentów,
  • umów opłacanych danymi osobowymi,
  • zasad reklamacji i odstąpienia od umowy,
  • udostępniania opinii konsumentów,
  • nowych obowiązków platform internetowych.

Jak czytamy na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, poza zmianami wynikającymi z dyrektywy, polski ustawodawca planuje także dodatkowe regulacje dotyczące umów zawieranych poza lokalem, mające na celu eliminację nieprawidłowości identyfikowanych przez Prezesa UOKiK.

Chodzi tu przede wszystkim o sytuacje, kiedy pod pozorem wycieczek, pokazów czy innego typu spotkań rozrywkowych, przedsiębiorcy tak naprawdę realizują swój cel sprzedażowy. Dotyczy to często ludzi starszych, którzy są podatni na tego typu działania i chwyty marketingowe. Od teraz umowy zawierane podczas tego typu imprez będą nieważne.

Czy dyrektywa Omnibus to rewolucja dla przedsiębiorców?Dyrektywa „Omnibus” – omówienie wybranych zmian
 

Obowiązki informacyjne wobec konsumentów

  1. Obowiązek informowania o obniżce ceny

Jedną z najczęściej dyskutowanych nowości wynikających z dyrektywy „Omnibus” jest obowiązek informowania o obniżce ceny. Według nowych przepisów przedsiębiorca, który organizuje promocję lub przecenę, ma obowiązek poinformowania konsumenta o najniższej cenie, jaką stosował w odniesieniu do danego produktu w ciągu 30 dni przed obniżką.

Obowiązek wydaje się z założenia dobry – ma uchronić konsumenta przed nieuczciwymi praktykami sztucznego zawyżania ceny, które znamy m.in. z promocji na Black Friday. Środowiska przedsiębiorców dostrzegają jednak w tych rozwiązaniach pułapki i wskazują na absurd ich stosowania w określonych sytuacjach.

  1. Obowiązek informowania, czy sprzedawca jest przedsiębiorcą

Kolejny obowiązek informacyjny wobec konsumenta dotyczy platform handlowych. Wszystkie takie platformy będą zobowiązane do jasnego informowania odbiorców, czy dany sprzedawca jest przedsiębiorcą. Platforma nie będzie jednak musiała sama weryfikować tych danych, a jedynie zamieścić stosowną informację na podstawie oświadczenia sprzedawcy. Ma to na celu przekazanie kupującemu jasnej informacji, czy do danej transakcji mają zastosowanie przepisy dotyczące praw konsumentów. W przypadku sprzedawcy niebędącego przedsiębiorcą prawa te nie mają bowiem zastosowania.

  1. Obowiązek informowania o zasadach plasowania produktów

To nie jedyny obowiązek, który spocznie na platformach handlowych. Pojawią się także nowe uregulowania dotyczące sortowania, czyli wg ustawy - plasowania, produktów czy usług. Kupujący są bowiem dużo bardziej skłonni wybierać produkty i usługi znajdujące się na pierwszych miejscach list wyszukiwania. Konsument będzie teraz miał możliwość znaleźć na platformie jasną informację, jakim kluczem ustalana jest kolejność w wynikach wyszukiwania. Chodzi w szczególności o sytuacje, kiedy topowe pozycje zajmowane są przez produkty lub usługi opłacone w ramach reklamy.

  1. Obowiązek informacyjny o zastosowaniu indywidualnej ceny

W dzisiejszym świecie już nie tylko same treści stron internetowych (na przykład reklamy) są dopasowywane do indywidualnych preferencji i zachowań użytkownika. Algorytmy mogą także, na podstawie śledzenia zachowania, dopasowywać indywidualną cenę dla każdego użytkownika. Według nowych przepisów, jeśli cena została indywidualnie dostosowana do nabywcy w oparciu o zautomatyzowane podejmowanie decyzji, przedsiębiorca ma obowiązek o tym poinformować.

Zapraszamy na szkolenia z dyrektywy Omnibus. Wiarygodne opinie 

W Internecie roi się od opinii użytkowników danych produktów. Nierzadko decydują one o wyborze konkretnego produktu czy usługi przez konsumentów. Duże znaczenie tego typu rekomendacji dostrzegł ustawodawca, który dzięki nowym przepisom chce uregulować sprawę ocen publikowanych przez przedsiębiorców. Będą oni musieli zapewnić, że rekomendacje te są prawdziwe i wyrażone przez realnych użytkowników produktu czy usługi. Publikowanie innych opinii będzie niedozwolone i zagrożone karą.

Dane osobowe: nowa waluta?

Dużą zmianą jest uregulowanie i zalegalizowanie procederu polegającego na płaceniu za dobra cyfrowe swoimi danymi osobowymi. Przykładem może być podawanie swoich danych w zamian za otrzymanie e-booka czy dostęp do webinaru. Do tej pory tego typu działania budziły niekiedy spory prawne. Od teraz będą całkowicie legalne, a więc także podlegające przepisom o ochronie konsumenta – jak każda inna transakcja, w której stroną jest przedsiębiorca.  

Usunięcie niektórych obowiązków

Poza tym, że regulacje wynikające z dyrektywy „Omnibus”, nakładają na przedsiębiorców liczne nowe obowiązki, ustawodawca dostrzegł również, że niektóre z dotychczas obowiązujących są zbyteczne. Chodzi między innymi o nakładające się na siebie, niemożliwe do realizacji, czy powielające się na różnych etapach zamówienia obowiązki informacyjne.

Jak przygotować się do zmian wynikających z dyrektywy „Omnibus”?

Wskazane powyżej regulacje to tylko niektóre zmiany, które czekają polskich przedsiębiorców w najbliższym czasie. Warto już teraz przygotować się do nadchodzących nowości, by zwiększyć bezpieczeństwo firmy, jej kadry zarządzającej i pracowników. W tym celu zapraszamy na szkolenie, które zapewni prawne wsparcie w strategicznych i codziennych działaniach biznesowych z udziałem konsumentów.

Dyrektywa Omnibus w Polsce – istotne zmiany w 2022 roku w ustawie o prawach konsumenta
i ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

SZCZEGÓŁY I ZAPISY >>